بوئینگ: خطوط هوایی خلیج فارس سفارش هواپیما را بهدلیل جنگ ایران عقب نمیاندازند
بوئینگ اعلام کرد خطوط هوایی کشورهای حاشیه خلیج فارس، با وجود ادامه جنگ ایران، در سال جاری برنامه سفارش و تحویل هواپیماهای این شرکت را بهدنبال تأخیر یا بازسازی قراردادها تغییر ندادهاند. به گفته این شرکت، چشمانداز رشد بلندمدت این شرکتها همچنان پابرجاست.
فهد المهیری، معاون بوئینگ در خاورمیانه، خلیج فارس و شمال آفریقا، به روزنامه نشنال گفت مشتریان منطقهای این شرکت به برنامه توسعه ناوگان خود متعهد ماندهاند. او گفت مدل فعالیت این شرکتها بهعنوان مراکز هوانوردی جهانی و «تابآوری» آنها در برابر اختلالهای کوتاهمدت، از جمله افزایش قیمت سوخت و نوسان تقاضای سفر، از این تصمیم حمایت میکند.
المهیِری با اشاره به فشارهای مالی و عملیاتی قابلتوجه بر خطوط هوایی گفت: «نادیده گرفتن این فشارها سادهلوحانه است؛ اما تاکنون هیچ گفتوگویی درباره بازسازی سفارشها یا تحویلها نداشتهایم.» او افزود بیش از ۹۳۰ فروند هواپیمای بوئینگ در سفارشهای معوق منطقه قرار دارد و خاورمیانه حدود ۱۴ درصد از سفارشهای معوق هواپیماهای تجاری این شرکت را تشکیل میدهد؛ تاکنون نیز «هیچ تعویق معنادار» یا اختلال زنجیره تأمینی که برنامههای فعلی را تحتتأثیر قرار دهد، گزارش نشده است.
بوئینگ از آغاز سال ۲۰۲۶ بیش از ۱۲ فروند هواپیما به شرکتهای هواپیمایی خاورمیانه تحویل داده است؛ از جمله دو فروند نخستین ۷۸۷ دریملاینر به شرکت تازهتأسیس ریاض ایر عربستان سعودی در ماه ژوئن. تیم کلارک، مدیرعامل امارات، نیز در گفتوگو با رویترز در نمایشگاه هوایی فارنبورو در ماه ژوئیه گفته بود این شرکت قصد بهتعویقانداختن سفارشهایش را ندارد و برنامه توسعه فرودگاه بینالمللی آل مکتوم در دبی برای سال ۲۰۳۲ همچنان طبق برنامه پیش میرود.
المهیری درباره ادامه تقاضای شرکتهای خلیج فارس برای هواپیماهای جدید گفت بوئینگ همچنان انتظار دارد این تقاضا در سال جاری قوی باشد. او مزیتهای بلندمدت منطقه، از جمله موقعیت جغرافیایی بهعنوان مسیر طبیعی اتصال شرق و غرب، استفاده از هواپیماهای مدرن و کممصرف دوربرد و سرمایهگذاری گسترده دولتها در زیرساختهای هوانوردی را از عوامل ساختاری این تابآوری دانست.
با این حال، تشدید درگیری نظامی میان آمریکا و ایران بار دیگر فعالیت هوانوردی منطقه را مختل کرده است. پس از حمله آمریکا به اهدافی در ایران، تهران به مواضع آمریکا در بحرین، کویت و اردن حمله کرد؛ تحولاتی که به توافق موقت صلح امضاشده در ژوئن آسیب زد. نهاد ایمنی هوانوردی اتحادیه اروپا نیز هفته گذشته هشدار خود برای پرهیز از پرواز بر فراز حریم هوایی بحرین، کویت، قطر، امارات متحده عربی و عمان را تا ۳۱ اوت تمدید کرد و بهدلیل «تحولات نظامی غیرقابل پیشبینی»، درباره حریم هوایی اردن نیز هشدار جداگانه داد.
انجمن بینالمللی حملونقل هوایی، یاتا، در گزارشی در ۳۰ ژوئیه اعلام کرد تقاضای سفرهای بینالمللی در خاورمیانه در ماه ژوئن «ضعیف اما رو به بهبود» بوده است. تقاضا نسبت به سال قبل ۱۴ درصد کاهش یافت، ظرفیت ۱۱ درصد پایین آمد و ضریب اشغال به ۷۶.۳ درصد رسید؛ هرچند سرعت کاهش ماهانه تقاضا از آوریل به اینسو نصف شده است.
شرکتهای منطقهای در نمایشگاه فارنبورو نیز نشانههایی از اعتماد به آینده نشان دادند. ریاض ایر اختیار خرید ۲۸ فروند بوئینگ ۷۸۷ را از سفارش سال ۲۰۲۳ فعال کرد و ۲۰ فروند از آنها را به مدل بزرگتر ۷۸۷-۱۰ تبدیل کرد. این شرکت همچنین سفارش قطعی شش فروند ایرباس ای۳۵۰-۱۰۰۰ را تأیید کرد و مجموع سفارش قطعی خود از این مدل را به ۳۱ فروند رساند. شرکت هواپیمایی ارزانقیمت فلایناس عربستان نیز سفارش ۲۵ فروند هواپیمای دیگر ایرباس را قطعی کرد و مجموع تعهد قطعی خود به ایرباس را به ۲۳۵ فروند افزایش داد.
بوئینگ در چشمانداز بازار تجاری ۲۰۲۶ خود پیشبینی کرده است که تا سال ۲۰۴۵، در سراسر جهان ۴۳ هزار و ۶۲۵ فروند جت جدید تحویل داده شود؛ نیمی از این هواپیماها برای جایگزینی ناوگان قدیمی با مدلهای کممصرفتر خواهد بود. ایرباس، رقیب اروپایی بوئینگ، در پیشبینی ژوئیه خود این رقم را با یک درصد کاهش، ۴۲ هزار و ۶۰ فروند اعلام کرد و جنگ ایران و تنشهای تجاری را از عوامل این بازنگری دانست.
کامل العوضی، معاون یاتا در امور آفریقا و خاورمیانه، در نشست سالانه این انجمن در برزیل در ژوئن گفت بهتعویقانداختن تحویل هواپیما بهدلیل جنگ در بلندمدت برای شرکتهای منطقهای پرهزینه خواهد بود، زیرا صف انتظار هواپیما نزد سازندگان سالها طول میکشد. او گفت برنامه شرکتها این است که «با وجود این وقفه» مسیر فعلی را ادامه دهند.
المهیری افزود بوئینگ در حال گفتوگوهای «عملی و متمرکز» با شرکتهایی است که با شرایط دشوار عملیاتی روبهرو هستند. به گفته او، دغدغههای فوری این شرکتها شامل بهینهسازی مسیرهای پروازی برای کاهش مصرف سوخت، اطمینان از دسترسی بهموقع به قطعات یدکی از مرکز بوئینگ در دبی و دریافت مشاوره فنی درباره مدیریت ناوگان در محیطی است که بهسرعت تغییر میکند.
او گفت بوئینگ برای ایجاد ارزش بلندمدت، فارغ از نوسانهای ژئوپولیتیک کوتاهمدت، تلاش خود در خاورمیانه را افزایش میدهد؛ از جمله با حفظ جریان قطعات یدکی، تقویت پشتیبانی فنی در محل و سرمایهگذاری در آموزش نیروی انسانی و زیرساختهای هوافضا. به گفته المهیری، ثبات تنگه هرمز همچنان یکی از نگرانیهای صنعت هوافضا و تجارت جهانی است، اما زنجیره تأمین بوئینگ از شبکهای متنوع و ذخایر راهبردی برخوردار است. همکاریهای این شرکت در امارات با استراتا، زیرمجموعه مبادله، و ئیپیآی، وابسته به اج، نیز برای تأمین سازههای کامپوزیتی و قطعات فلزی برنامههای ۷۷۷ و ۷۸۷ اهمیت دارد.