تحلیل | بنبست در شورای امنیت؛ پیامدهای پایان نظارت سازمان ملل بر تحریمهای ایران
بنا بر گزارش تایمز اسرائیل، شورای امنیت سازمان ملل متحد در تمدید مأموریت گروه کارشناسانی که وظیفه نظارت بر اجرای تحریمهای مرتبط با برنامه هستهای ایران را بر عهده داشتند، ناکام ماند.
این قطعنامه که با حمایت ۱۱ عضو شورا همراه بود، به دلیل وتوی روسیه و چین از دستور کار خارج شد.
اگرچه مقامات بینالمللی تأکید کردهاند که وضعیت حقوقی تحریمها بدون تغییر باقی مانده است، اما حذف این بازوی نظارتی، خلأ اطلاعاتی مهمی در گزارشدهی مستقل به جامعه جهانی ایجاد میکند.
از دیدگاه تحلیلگران یوکیفارسی، این اقدام روسیه و چین فراتر از یک مخالفت دیپلماتیک ساده، نشاندهنده تمایل مسکو و پکن برای کاهش نفوذ نهادهای تحت رهبری غرب در پروندههای امنیتی خاورمیانه است.
با پایان یافتن مأموریت این گروه، نظارت بر فعالیتهای هستهای و تسلیحاتی ایران که پیشتر از طریق گزارشهای دورهای این کارشناسان به شورای امنیت منعکس میشد، اکنون با چالشهای اجرایی و سیاسی جدیتری روبرو خواهد بود.
برای جمهوری اسلامی، این وتو میتواند به معنای کاهش فشار نظارتی مستقیم سازمان ملل در مقطع کنونی تلقی شود، هرچند که تحریمهای یکجانبه و چندجانبه همچنان به قوت خود باقی هستند.
این تحول همچنین بیانگر آن است که شورای امنیت در مواجهه با پروندههای حساس، بیش از هر زمان دیگری دچار دوقطبی شده و کارایی مکانیسمهای نظارتی بینالمللی به شدت تحت تأثیر رقابتهای ژئوپلیتیک قدرتهای بزرگ قرار گرفته است.
در نهایت، این رویداد میتواند به پیچیدهتر شدن مسیر دیپلماسی هستهای منجر شود، چرا که فقدان یک مرجع نظارتی مورد توافق همه اعضای دائم شورای امنیت، دستیابی به اجماع برای هرگونه اقدام آتی در قبال ایران را دشوارتر از گذشته میسازد.