تحول در اقتصاد نقدی عراق با ظهور نخستین بانک دیجیتال
کاوه جناد، بنیانگذار بانک «فرست عراقی» (FIB)، میگوید بزرگترین چالش در مسیر راهاندازی نخستین بانک دیجیتال عراق، متقاعد کردن مردم به استفاده از خدمات بانکی بود. این بانک که از سال ۲۰۲۰ مجوز بانک مرکزی عراق را دریافت کرده، با عبور از مدلهای سنتی، اکنون بیش از ۱.۳ میلیون مشتری دارد که ۹۰ درصد آنها پیشتر فاقد حساب بانکی بودهاند. این بانک با استفاده از کدهای QR و اپلیکیشن موبایل، توانسته است ۳۰ هزار کسبوکار کوچک و متوسط را به شبکه پرداخت دیجیتال متصل کند.
طبق گزارشها، تراکنشهای دیجیتال این بانک در سال ۲۰۲۵ نسبت به سال قبل بیش از ۸۵ درصد رشد داشته و در نیمه نخست سال ۲۰۲۶ نیز شاهد رشد ۷۰ درصدی بوده است. جناد اشاره میکند که بسیاری از کسبوکارها اکنون سهم پرداختهای نقدی خود را به شدت کاهش دادهاند. علاوه بر پرداخت، حدود ۳۰ درصد از مشتریان این بانک اکنون از خدمات پسانداز و حسابهای حقوقی استفاده میکنند.
این تحول دیجیتال بهویژه در میان نسل جوان عراق که بین ۱۸ تا ۳۵ سال سن دارند، مشهود است. بانک مرکزی عراق نیز در سال ۲۰۲۴ با تدوین مقررات جدید، بستر قانونی لازم را برای گسترش بانکداری دیجیتال فراهم کرده است. جناد معتقد است که گام بعدی این بانک، ارائه خدمات اعتباری و وامدهی دیجیتال است که میتواند دسترسی به منابع مالی را برای کسبوکارهای کوچک تسهیل کند.
با وجود ماهیت کاملاً دیجیتال، این بانک برای جلب اعتماد مشتریان، اقدام به ایجاد شعب فیزیکی در شهرهای بزرگی همچون بغداد، بصره، نجف و نینوا کرده است. بنیانگذار این بانک تأکید دارد که این تغییرات نه یک امید دوردست، بلکه یک تحول ملموس در کوتاهمدت برای اقتصادی است که همچنان به شدت به معاملات نقدی وابسته است.