تلاش آمریکا برای مقابله با نفوذ اقتصادی چین در آفریقا
یک مقام ارشد وزارت خارجه آمریکا با انتقاد از آنچه تحلیلگران «موج شوک چین» مینامند، اعلام کرد که اقتصادهای آفریقایی تحت فشار شدید واردات کالاهای یارانهای از چین قرار دارند. به گفته فرانک گارسیا، دستیار وزیر خارجه در امور آفریقا، پکن با استخراج مواد خام و سرازیر کردن محصولات ارزانقیمت، مانع توسعه صنایع محلی در کشورهای آفریقایی میشود. گزارشها نشان میدهد که در سال ۲۰۲۵، ارزش صادرات چین به آفریقا به ۲۲۵ میلیارد دلار رسید، در حالی که واردات پکن از این قاره تنها ۱۲۳ میلیارد دلار بوده است.
کارشناسان بنیاد دفاع از دموکراسیها (FDD) معتقدند که اگرچه چین شریک تجاری اصلی بسیاری از کشورهای آفریقایی است، اما این رابطه باعث ارتقای زنجیره ارزش در این کشورها نشده است. به گفته الین دزنسکی، کشورهای آفریقایی در چرخهای گرفتار شدهاند که تنها صادرکننده منابع طبیعی به چین و واردکننده کالاهای نهایی از آن هستند. این وضعیت در بخشهایی مانند صنعت خودرو نیز مشهود است؛ جایی که شرکتهای چینی با خرید کارخانههای خودروسازی در آفریقای جنوبی، جایگزین برندهای غربی میشوند.
دولت آمریکا اعلام کرده است که قصد دارد با استفاده از ابزارهای دیپلماتیک و اقتصادی، جایگزینهای معتبری برای کشورهای آفریقایی فراهم کند. طبق گزارش دفتر امور آفریقا در وزارت خارجه آمریکا، از آغاز دور دوم ریاستجمهوری دونالد ترامپ، ۳۷ معامله تجاری به ارزش بیش از ۲۵ میلیارد دلار با شرکای آفریقایی نهایی شده است. واشینگتن تأکید دارد که هدف از این اقدامات، تضمین امنیت زنجیره تأمین مواد معدنی حیاتی و ترویج بازارهای شفاف و عادلانه است.
با این حال، شکاف تجاری میان دو قدرت همچنان قابل توجه است. در حالی که ارزش تجارت کالاهای آمریکایی با آفریقا حدود ۸۳ میلیارد دلار گزارش شده، آمار گمرک چین حجم تجارت دوجانبه این کشور با آفریقا را ۳۴۸ میلیارد دلار اعلام کرده است. تحلیلگران میگویند نفوذ صنعتی چین به سرعت در حال تغییر معادلات در آفریقا است و بسیاری از شرکتهای غربی در رقابت با قیمتهای پایین محصولات چینی با چالشهای جدی مواجه شدهاند.