یوکی فارسی، پژواک فریاد دادخواهی ایرانیان است
خبر زنده و ۲۴ ساعته · لندن
UKFarsi
UK فارسیرسانه مستقل فارسی‌زبان
پرچم شیر و خورشید
خبر فوری

آخرین خبرهای ایران و ایرانیان جهان، با منبع اصلی و به زبان فارسی

9 August 2026 · 16:45

دادگاه متهم لاکربی درباره بازارهای پیش‌بینی آنلاین به هیأت منصفه هشدار می‌دهد

Image from The National

دستورالعمل پیشنهادی هیأت منصفه در دادگاه ابوعقیله محمد مسعود، متهم به ساخت بمب انفجار پرواز پان‌ام ۱۰۳ بر فراز لاکربی اسکاتلند در سال ۱۹۸۸، شامل هشدار درباره بازارهای شرط‌بندی و پیش‌بینی آنلاین است.

دادستان‌های فدرال آمریکا و وکلای منصوب دادگاه برای مسعود روز پنج‌شنبه «دستورالعمل مشترک پیشنهادی هیأت منصفه» را ارائه کردند. قرار است این دستورالعمل پس از آغاز محاکمه، که برای اواخر اوت برنامه‌ریزی شده، برای اعضای هیأت منصفه قرائت شود. انتخاب هیأت منصفه به‌طور موقت برای ۲۵ اوت تعیین شده، اما احتمال تغییر این تاریخ وجود دارد.

در متن پیشنهادی آمده است: «ممکن است درباره بازارهای شرط‌بندی آنلاین، بازارهای پیش‌بینی یا بسترهای مشابه شنیده باشید که افراد در آنها درباره نتیجه رویدادها، از جمله نتیجه پرونده‌ها و محاکمه‌ها، شرط می‌بندند.» این متن به هیأت منصفه دستور می‌دهد پیش یا در جریان شور درباره پرونده، به چنین بسترهایی مراجعه یا در آنها مشارکت نکند و حتی «ضرایب یا پیش‌بینی‌های مربوط به رأی، نتیجه محاکمه یا هر جنبه دیگری از پرونده» را بررسی نکند.

این هشدار نشان‌دهنده تغییر فضای اطلاعاتی و فناوری از زمان حمله سال ۱۹۸۸ است. محبوبیت بازارهای پیش‌بینی و شرط‌بندی آنلاین در سال‌های اخیر افزایش یافته، اما برخی کارشناسان بهداشت عمومی آنها را عاملی برای تشدید قمار اجباری دانسته‌اند. کازینوها نیز این بسترها را به دور زدن مقررات متهم کرده‌اند. شماری از ایالت‌های آمریکا برای ممنوعیت آنها تلاش کرده‌اند و این بازارها با پرونده‌های قضایی نیز روبه‌رو بوده‌اند.

در انفجار ۲۱ دسامبر ۱۹۸۸، اندکی پس از برخاستن پرواز پان‌ام از لندن، هر ۲۵۹ سرنشین هواپیما کشته شدند. سقوط قطعات هواپیما در لاکربی نیز به مرگ ۱۱ نفر روی زمین انجامید؛ در مجموع ۲۷۰ نفر، از جمله ۱۹۰ شهروند آمریکا، جان باختند. دادستان‌ها می‌گویند بمب در چمدانی در مالت جاسازی و سپس در فرودگاه هیترو لندن وارد پرواز شده بود.

تاکنون تنها عبدالباسط المقرحی، افسر پیشین اطلاعات لیبی، در ارتباط با این بمب‌گذاری محکوم شده است. المقرحی در سال ۲۰۱۲ درگذشت. مسعود که در تونس متولد شده و بعدها به مأمور اطلاعاتی لیبی تبدیل شد، اکنون در میانه دهه ۷۰ زندگی خود قرار دارد و با مشکلات جسمی مختلف روبه‌رو است. او معمولاً جز در پاسخ به پرسش‌های قاضی منطقه‌ای، دابنی فریدریش، صحبت نمی‌کند و روند دادگاه را با هدفون و از طریق مترجم دنبال می‌کند.

در فوریه، درباره قابل‌استفاده بودن اعترافی که مسعود در سال ۲۰۱۲ نزد یک بازپرس لیبیایی مطرح کرده بود، اختلاف ایجاد شد. مسعود بعدها گفت این اعتراف را تحت فشار و به‌طور دروغین بیان کرده و مدعی شد تهدید، ضرب‌وشتم وادار کردن او به دروغ‌گویی درباره ساخت بمب بوده است. یکی از اختلاف‌های اصلی میان دادستانی و تیم دفاع نیز به همین اعتراف مربوط است.

در جلسه‌ای دیگر در ژوئیه، طرفین درباره پیام تلکس پان‌ام درباره نحوه جابه‌جایی برخی چمدان‌ها بحث کردند. در این پیام آمده بود: «در صورت حاضر نشدن مسافر، چمدان وارد قسمت بار هواپیما می‌شود.» قاضی فریدریش به دادستان‌ها اعلام کرد بخشی از این پیام می‌تواند به‌عنوان مدرک ارائه شود، اما با پذیرش تمام متن درخواستی آنها موافقت نکرد.

دادستانی و دفاع همچنین درباره نحوه تفسیر مدارکی که مسعود را به بمب‌گذاری سال ۱۹۸۶ در کلوپ شبانه لا بل در برلین غربی مرتبط می‌کند، اختلاف دارند. قاضی در نهایت متن نهایی دستورالعمل هیأت منصفه را تعیین خواهد کرد. یکی از چالش‌های مهم، یافتن هیأت منصفه‌ای است که با توجه به پوشش گسترده رسانه‌ای و محاکمه پیشین، آشنایی قبلی بیش از اندازه‌ای با فاجعه لاکربی نداشته باشد. در پیش‌نویس دستورالعمل تأکید شده است که اعضای هیأت منصفه نباید درباره روند یا نتیجه رسیدگی‌های پیشین مرتبط با این بمب‌گذاری، که مسعود در آنها طرف دعوا نبوده، داوری کنند. این محاکمه همچنین پس از انتشار مستند-درام شش‌قسمتی نتفلیکس با عنوان «بمب‌گذاری پرواز پان‌ام ۱۰۳» برگزار می‌شود.