ویلای کارمی یوسف با معماری بتنی و چشمانداز تل گزر برنده جایزه ۲۰۲۵ شد
یک ویلای بتنی در کارمی یوسف، مشرف به پارک ملی تل گزر، جایزه معماری اسرائیل در بخش ساختوساز خصوصی در سال ۲۰۲۵ را به دست آورد و بهعنوان یکی از موفقترین خانههای خصوصی سال معرفی شد.
این پروژه را پیتسو کِدِم و دفتر معماری او برای یک زوج و سه فرزندشان طراحی کردهاند. به نوشته واینت، این خانه نه بزرگترین و نه گرانترین پروژه مسکونی این دفتر است؛ اما دقت در طراحی، مداخله محدود در طبیعت و هماهنگی با زمین شیبدار، از ویژگیهایی است که آن را متمایز کرده است. این پروژه همچنین برای دریافت تقدیر از سوی مجله بینالمللی «اینterior دیزاین» انتخاب شده است.
هیئت داوران جایزه، خانه را نمونهای از «معماری متعادل، دقیق و پخته» توصیف کرد و گفت بنا بهجای تحمیل خود بر چشمانداز، در آن ادغام میشود. به گفته داوران، تصمیمهای طراحی در قالب یک نظام کامل عمل میکنند؛ هیچ عنصر اضافی یا کمبود معناداری وجود ندارد و فضای داخلی و بیرونی بهصورت هماهنگ به یکدیگر پیوند خوردهاند. هیئت داوران همچنین مصالحپردازی پروژه را «غنی اما مهارشده، بسیار دقیق و مبتکرانه» دانست.
کِدِم گفت کارفرمایان خواهان خانهای با ارزشهای مدرنیستی دهه ۱۹۵۰ بودند؛ دورهای که او آن را دوران طلایی معماری اسرائیل میداند. هدف، ساخت خانهای با کیفیت بالا بود که در عین حال چنان به نظر برسد که از ابتدا بخشی از محل بوده است. او افزود این پروژه بیش از بسیاری از کارهای دیگرش، او را به یاد خانه خانوادگی خود میاندازد.
خانه روی زمینی با اختلاف ارتفاع چشمگیر میان خیابان، ساختمان و باغ ساخته شده است. باغ در بخش پشتی چهار متر پایینتر از بنا قرار دارد و بخش شرقی ساختمان نیز تا حدی پایینتر از سطح خیابان فرو رفته است. ورودی و پارکینگ سرپوشیده همسطح خیابان طراحی شدهاند تا دسترسی مستقیم فراهم شود. نمای رو به خیابان، با وجود شیب زمین، ارتفاعی کم و حضوری فروتنانه دارد و حصار پیرامونی نیز کوتاه و باز است.
نمای اصلی از بتن اکسپوز تشکیل شده، اما نوار ممتد پنجره میان دیوار و سقف، از سنگینی بنا میکاهد. پنجرههای مربعشکل در اندازهها و ارتفاعهای متفاوت قرار گرفتهاند و ضمن حفظ حریم اتاقخوابها، رابطهای کنترلشده میان داخل و خارج ایجاد میکنند. بزرگترین گشودگی به اتاق خانوادگی اختصاص دارد و پنجرهها در بخش اتاقخوابها و فضاهای خدماتی کوچکتر میشوند.
ساختمان از دو حجم مستطیلی موازی تشکیل شده است. حجم طولانیتر که رو به خیابان قرار دارد، پارکینگ سرپوشیده، فضاهای خدماتی و اتاقخوابها را در خود جای میدهد. حجم داخلی شامل فضاهای عمومی مانند آشپزخانه و نشیمن، اتاقخواب والدین و دفتر کار خانگی است. فاصله میان دو حجم، ورودی و مسیر جداکننده بخشهای خصوصی و عمومی را در بر میگیرد و با تیرهای بتنی و یک نورگیر عمودی برجسته شده است.
کِدِم این فاصله را «بافر» مینامد؛ فضایی که گذار از بخشهای مشترک به اتاقهای خصوصی را مشخص میکند. نورگیر با ورود نور غیرمستقیم، بار گرمایی را کاهش میدهد و دسترسی برای نگهداری و نظافت را آسانتر میکند. دیوارهای واقع در محورهای اصلی حرکت با سنگ خاکستری محلی پوشانده شدهاند تا در برابر بتن خام تضاد ایجاد کنند. یک پله کوتاه که همزمان نقش نیمکت بتنی دارد نیز اختلاف سطح میان دو حجم را برجسته میکند.
جداشدگی حجمی و توپوگرافیک به نور طبیعی اجازه میدهد در خانه حرکت کند و از ورودی، پیش از آنکه فضای داخلی دیده شود، چشمانداز تل گزر در برابر بازدیدکننده قرار میگیرد. باغ و استخر در سطحی پایینتر از خانه ساخته شدهاند و همین اختلاف ارتفاع، میان فضای زندگی، باغ و زمینهای باز اطراف تفکیک ایجاد کرده است. یک زیرزمین کوچک با دو ضلع باز نیز در همین ساختار قرار دارد و اتاق امن تقویتشده خانه را در خود جای میدهد.
در فضای داخلی، بیشتر مبلمان از چوب طبیعی و با رنگهای روشن و عمدتاً تکرنگ ساخته شده است. این عناصر در کنار بتن و سنگ خاکستری، گرما ایجاد میکنند. چراغهای مربعشکل شرکت ویبیا که توسط طراح اسرائیلی آریک لوی طراحی شدهاند، در ترکیبهایی چیده شدهاند که فرم پنجرههای نمای بیرونی را تکرار میکنند.
واینت تأکید میکند که توصیف این خانه بهعنوان پروژهای کمهزینه باید با احتیاط همراه باشد. هرچند بنا در مقایسه با خانههای مجلل اطراف، ظاهری ساده و مهارشده دارد، اما از موقعیت ممتاز، چشمانداز باز، مصالح باکیفیت و جزئیات اجرایی دقیق بهره میبرد. اهمیت پروژه بیش از آنکه در مقرونبهصرفه بودن باشد، در ارائه جایگزینی برای حضور سنگین و نمایشی بسیاری از خانههای خصوصی ساختهشده برای مشتریان ثروتمند است.
دفتر کِدِم که شهرت خود را عمدتاً با طراحی خانههای خصوصی در اسرائیل و خارج از کشور به دست آورده، در سالهای اخیر به ساختمانهای مسکونی شهری، هتلها، رستورانها و طراحی محصول نیز گسترش یافته است. این دفتر برای یک ساختمان مسکونی چندواحدی در خیابان احد هاآم شماره ۱۳ در تلآویو نیز جایزه معماری ۲۰۲۵ را دریافت کرده است.
کِدِم گفت جابهجایی میان معماری و طراحی اشیا و مواجهه با کاربر در مقیاس یکبهیک، به بهبود کار دفتر در مقیاس بزرگتر کمک میکند. او افزود که دفترش، حتی در دوره کنونی که «صادرات فرهنگ و خلاقیت از اسرائیل بسیار دشوار است»، همچنان در خارج از بازار داخلی فعالیت میکند و مورد توجه قرار میگیرد.