گزارش: ایران و عمان برای بازگشایی موقت تنگه هرمز به چارچوب توافق رسیدند
ایران و عمان بر سر چارچوب توافقی برای بازگشایی موقت تنگه هرمز به تفاهم رسیدهاند؛ توافقی که قرار است با ایجاد مسیرهای جداگانه برای رفتوآمد کشتیها، تردد تجاری در این گذرگاه مهم انرژی را از سر بگیرد. این خبر را دو دیپلمات خاورمیانهای آشنا با مذاکرات به اماسناو گفتهاند.
یک مقام ایرانی مرتبط با مذاکرات گفت بر اساس طرح پیشنهادی، کشتیهای تجاری از طریق مسیری تحت نظارت ایران وارد خلیج فارس میشوند و از مسیری که عمان مدیریت میکند، خارج خواهند شد. به گفته او، این توافق موقت شامل دریافت عوارض عبور از کشتیهای تجاری نخواهد بود؛ شرطی که ایران پیشتر دنبال کرده بود.
این مقام افزود هدف از توافق، فراهم کردن زمینه برای برقراری آتشبس جدید میان واشنگتن و تهران و ازسرگیری مذاکرات هستهای است. این مذاکرات ابتدا در اواسط ژوئن آغاز شد، اما پس از حملات متقابل و کشته شدن چهار نظامی آمریکایی در اردن متوقف شد. به گفته او، آمریکا و سازمان بینالمللی دریانوردی در اعلام رسمی توافق مشارکت خواهند داشت. یک مقام دیگر از کشورهای حاشیه خلیج فارس نیز گفت اعضای شورای همکاری خلیج فارس با این مصالحه موافقت کردهاند.
با این حال، هنوز زمان اعلام عمومی توافق مشخص نشده و حمایت نهایی آمریکا به متن نهایی آن بستگی دارد. یک مقام آمریکایی که نامش فاش نشده، گفت واشنگتن تنها در صورتی از توافق کوتاهمدت حمایت میکند که عبور بیمانع کشتیها از تنگه را تضمین کند؛ به این معنا که هیچ تأییدیه، مجوز، عوارض یا هزینهای مطالبه نشود.
این مقام آمریکایی تأکید کرد: «تنگه هرمز یک آبراه بینالمللی است و هیچ طرفی کنترل مسیرها یا حق عبور از آنها را در اختیار ندارد.» دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، پیشتر با هر توافقی که حوزه اختیار ایران بر این گذرگاه را افزایش دهد مخالفت کرده بود. او همچنین گاهی از دریافت هزینه از کشتیهای عبوری توسط آمریکا سخن گفته، اما چنین سیاستی اجرا نشده است.
ترامپ روز پنجشنبه در دفتر بیضی کاخ سفید گفت تنگه هرمز «تقریباً همین حالا باز است» و در عین حال افزود آمریکا محاصرهای را حفظ کرده است. او گفت ممکن است بهزودی اطلاعیهای رسمی درباره وضعیت تنگه منتشر شود.
رئیسجمهوری آمریکا روز چهارشنبه در نوادا گفت نیروهای آمریکایی «ضربات سختی» به ایران وارد میکنند، اما هدف اصلی او همچنان دستیابی به راهحل دیپلماتیک است. ترامپ گفت ترجیح میدهد توافقی حاصل شود، زیرا «نمیخواهد مردم کشته شوند»، و بار دیگر تأکید کرد ایران نباید به سلاح هستهای دست پیدا کند.
ترامپ روز سهشنبه نیز در مصاحبه با فاکسنیوز از ادامه ارتباط با تهران خبر داده و هشدار داده بود اگر مسیرهای کشتیرانی بینالمللی همچنان مسدود بمانند، آمریکا اقدامات نظامی بیشتری انجام خواهد داد. او گفت تنگه هرمز «خیلی زود» باز خواهد شد یا ایران با حملات بسیار شدید روبهرو میشود. ترامپ همچنین مدعی شد دو طرف گفتوگوهای خوبی دارند، هرچند مقامهای ایرانی این تماسها را انکار کردهاند، و گفت برای ادامه مذاکرات «زمان کافی» در اختیار دارد.