گزینههای احتمالی دولت ترامپ برای افزایش فشار اقتصادی بر ایران

دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز جمعه وعده داد که فشارهای اقتصادی شدیدی بر ایران وارد کند. این اظهارات یک روز پس از آن بیان شد که اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، اعلام کرد واشینگتن بهزودی اقداماتی علیه تهران اعمال خواهد کرد که «تاکنون دیده نشده است». از زمان آغاز جنگ در ماه فوریه، ایالات متحده تحریمهای دریایی، انرژی و مالی جدیدی وضع کرده و محاصره دریایی تنگه هرمز را آغاز کرده است. دادههای دفتر کنترل داراییهای خارجی وزارت خزانهداری آمریکا (OFAC) نشان میدهد که از آغاز دور دوم ریاستجمهوری ترامپ، بیش از ۱۰۰۰ فرد، کشتی و هواپیما تحریم شدهاند.
کارشناسان معتقدند دولت ترامپ میتواند گزینههای دیگری را نیز مد نظر قرار دهد. یکی از این موارد، هدف قرار دادن پالایشگاههای مستقل چین موسوم به «قوری» (teapots) است که بخش بزرگی از نفت ایران را خریداری میکنند. اگرچه این پالایشگاهها به دلیل عدم وابستگی به سیستم مالی آمریکا تا حدی در برابر تحریمها مصون هستند، اما واشینگتن میتواند با اعمال تحریمهای ثانویه، آنها را تحت فشار قرار دهد.
گزینه دیگر، اعمال تحریمهای ثانویه علیه بانکهای بزرگ چینی است که متهم به تسهیل تراکنشهای مالی مرتبط با نفت ایران و تأمین مالی خرید تسلیحات هستند. با این حال، کارشناسان هشدار میدهند که چنین اقدامی میتواند منجر به اقدامات تلافیجویانه از سوی پکن شود. دولت ترامپ همچنین در حال بررسی رویکرد «موش و گربه» برای شناسایی و تحریم نهادهای جدیدی است که ایران برای دور زدن تحریمها ایجاد میکند.
برخی مقامات آمریکایی و اسرائیلی همچنین احتمال ایجاد یک محاصره زمینی را مطرح کردهاند که نیازمند همکاری همسایگان ایران است. با این حال، اجرای چنین طرحی به دلیل چالشهای جغرافیایی و سیاسی بسیار دشوار ارزیابی میشود. علاوه بر این، تلاشهایی در کنگره آمریکا برای اعطای اختیارات جدید به ترامپ جهت اعمال تعرفههای ثانویه بر کشورهایی که با ایران تجارت میکنند در جریان است، هرچند این موضوع با مخالفتهایی در مجلس نمایندگان روبروست.

