۲۵ سال پس از حمله به سبارو؛ خانواده قربانی همچنان برای اجرای عدالت میجنگد
بیستوپنج سال پس از بمبگذاری انتحاری در رستوران سبارو در اورشلیم، خانواده یکی از قربانیان همچنان برای محاکمه زنی تلاش میکند که به سازماندهی این حمله متهم است و اکنون در اردن زندگی میکند.
این حمله در ۹ اوت ۲۰۰۱، در یکی از شلوغترین تقاطعهای اورشلیم، رخ داد. در آن زمان ۱۵ نفر کشته و حدود ۱۳۰ نفر زخمی شدند؛ شانزدهمین قربانی در سال ۲۰۲۳ بر اثر جراحات جان باخت. هشت کودک، پنج عضو یک خانواده و زنی باردار از نیوجرسی در میان کشتهشدگان بودند. بمب مهاجم با مهره، پیچ و میخ پر شده بود تا تلفات و جراحات بیشتری ایجاد کند.
به نوشته تایمز اسرائیل، آرنولد راث، پدر مالکی راث، میگوید تنها دلیل پیگیری این پرونده آن است که دخترش کشته شده و عامل اصلی این حمله سالهاست آزاد است. او گفت: «برای من غیرقابل تصور است که هنوز برای اجرای عدالت درباره کودکی که در روشنای روز به قتل رسید، مبارزه میکنیم.»
احلام تمیمی، که به سازماندهی حمله و همراهی با بمبگذار متهم شده، پس از حمله بازداشت شد؛ اما در سال ۲۰۱۱، در چارچوب مبادله گیلعاد شالیط، سرباز اسرائیلی، همراه با بیش از هزار زندانی فلسطینی آزاد شد. تمیمی سپس به اردن رفت و بیش از یک دهه است در این کشور زندگی میکند. ایالات متحده علیه او کیفرخواست صادر کرده و نامش در فهرست افراد تحت تعقیب افبیآی قرار دارد، اما تلاش خانواده راث برای استرداد او تاکنون به نتیجه نرسیده است.
راث، دولتهای مختلف آمریکا و برخی سازمانهای یهودی را به کمتوجهی به این پرونده متهم میکند. او میگوید نگرانی از آسیب دیدن روابط واشنگتن با پادشاهی اردن، که متحد آمریکا و هممرز با اسرائیل و کرانه باختری است، مانع اقدام جدی شده است. آمریکا و اردن پیمان استرداد دارند، اما مقامها نگراناند بازداشت و انتقال تمیمی، که در بخشهایی از جامعه اردن چهرهای قهرمان تلقی میشود، تنش سیاسی ایجاد کند.
کسینیا سوتلوا، مدیر اجرایی سازمان منطقهای صلح، اقتصاد و امنیت، گفت عامل این حمله باید با عدالت روبهرو شود؛ با این حال، از زمان حمله ۷ اکتبر و مبادلات زندانی پس از آن، شمار زیادی از مهاجمان و محکومان آزاد شدهاند و پرونده تمیمی در میان پروندههای متعدد قرار گرفته است.
حمله سبارو بخشی از موج بمبگذاریها در جریان انتفاضه دوم بود؛ دورهای که در آن حدود هزار اسرائیلی در حملات به کافهها، اتوبوسها و مراکز خرید کشته شدند. آلون یاکتر، مدرس ارشد علوم سیاسی دانشگاه تلآویو، میگوید این حمله نشانه تشدید بیسابقه حملات در سال ۲۰۰۱ بود و هدف قرار دادن خانوادهها و کودکان در یک رستوران مرکزی، احساس تهدید جمعی در اسرائیل را عمیقتر کرد.
پس از حمله ۷ اکتبر ۲۰۲۳ نیز خانواده راث با سوگ تازهای روبهرو شد. نفتالی یونا گوردون، داماد آرنولد راث، پس از آغاز خدمت ذخیره به غزه اعزام شد و ۷ دسامبر همان سال در ۳۲سالگی کشته شد. راث میگوید این مرگ، درد و مسئولیت حمایت از خانواده را که پس از کشته شدن مالکی تجربه کرده بود، دوباره زنده کرده است.
خانواده راث در سالهای گذشته بنیاد مالکی را برای کمک به کودکان دارای معلولیت و امکان ماندن آنان در کنار خانوادههایشان ایجاد کرده است. با این حال، راث میگوید تا زمانی که تمیمی برای محاکمه به آمریکا منتقل نشود، پیگیری او پایان نمییابد؛ زیرا به گفته خودش، «هیچکس دیگری این کار را انجام نمیدهد» و این تنها کاری است که میتواند برای دخترش انجام دهد.