مذاکرات بازگشایی تنگه هرمز با اختلاف بر سر قدرت سپاه پیچیده شد
میانجیهای عرب که برای دستیابی به توافقی با ایران درباره بازگشایی تنگه هرمز تلاش میکنند، نگراناند نمایندگان تهران در مذاکرات اختیار کافی برای تضمین اجرای توافق احتمالی را نداشته باشند. روزنامه والاستریت ژورنال، به نقل از این میانجیها، گزارش داده است که فشار سپاه پاسداران و جریانهای تندرو بر دیپلماتهای ایرانی افزایش یافته است.
بر اساس این گزارش، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، و محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس، از طرحی حمایت کردهاند که بر پایه آن، رفتوآمد کشتیها در تنگه به دو مسیر تقسیم شود؛ مسیری برای ورود در نزدیکی سواحل ایران و مسیری برای خروج در نزدیکی عمان. حامیان این طرح آن را نوعی بهرسمیتشناختن نفوذ ایران بر این گذرگاه دریایی میدانند.
با این حال، مذاکرات پس از آن پیچیدهتر شد که سپاه پاسداران خواستار آن شد که نقش ایران در توافق بهطور صریحتری به رسمیت شناخته شود و امتیازهای مشخص اقتصادی برای تهران در نظر گرفته شود. حتی پس از آنکه میانجیها در میانه هفته پیشنویس توافق را منتشر کردند، سپاه بر حق دریافت هزینه عبور از کشتیها و دریافت تضمینهای روشن درباره لغو محاصره و تحریمهای آمریکا علیه صادرات نفت ایران پافشاری کرد.
به گفته میانجیها، سپاه که در ایران بهدلیل اقداماتش علیه آمریکا مورد تمجید قرار میگیرد، پیام داده است اگر توافق منافع کافی برای این نیرو به همراه نداشته باشد، میتواند حملات علیه کشتیها در تنگه هرمز را از سر بگیرد یا تشدید کند.
در پی این فشارها، دامنه مذاکرات از توافقی موقت برای ازسرگیری تردد در تنگه فراتر رفته و اکنون اقدامهایی برای کاهش بحران اقتصادی ایران را نیز دربر میگیرد. معافیتهای تحریمی برای صادرات نفت ایران و آزادسازی داراییهای بلوکهشده این کشور از جمله موضوعات مورد بحث است؛ اقدامهایی که در یادداشت تفاهم آمریکا و ایران در ژوئن گنجانده شده بود، اما اجرای آن از آن زمان متوقف مانده است.
این گزارش اختلاف میان دیپلماتهای ایران، که خواهان گشایش فوری اقتصادی هستند، و سپاه پاسداران و جریانهای تندرو، که با تهدید به تشدید فعالیتها در تنگه در پی گرفتن امتیازهای بیشترند، برجسته میکند. به گفته میانجیها، این شکاف داخلی تردیدهایی درباره توانایی نمایندگان ایران برای اجرای توافق در برابر همه مراکز قدرت جمهوری اسلامی ایجاد کرده است.