ایران برای بازگشایی تنگه هرمز شروط تازهای برای آمریکا تعیین کرد
شورای عالی امنیت ملی ایران روز شنبه اعلام کرد تنگه هرمز تا زمانی که ایالات متحده «رفتار خود را اصلاح نکند» بازگشایی نخواهد شد؛ موضعی که میتواند مذاکرات درباره مدیریت تردد در این آبراه راهبردی را دشوارتر کند.
محمدباقر ذوالقدر، دبیر شورا و از فرماندهان سپاه پاسداران، در بیانیهای که صداوسیمای جمهوری اسلامی منتشر کرد، گفت آمریکا نباید بار دیگر ایران را تهدید کند و باید جنگ با ایران و نیروهای همپیمان آن در منطقه را برای همیشه پایان دهد. تهران همچنین خواستار رفع محاصره دریایی بنادر ایران، خروج نیروهای آمریکایی از منطقه، «جبران کامل» خسارتهای جنگی، لغو تحریمها و آزادسازی «بدون قیدوشرط» داراییهای مسدودشده خود شده است.
این شروط پیشتر بهعنوان خواستههای ایران برای دستیابی به توافقی دائمی با آمریکا مطرح شده بود؛ توافقی که از نگاه واشنگتن قرار بود تهدید برنامه هستهای ایران و ذخایر اورانیوم ۶۰ درصد غنیشده این کشور را نیز برطرف کند. اما تهران اکنون همان خواستهها را شرط توافقی قرار داده که هدف فوری آن تنها بازگشایی تنگه هرمز است.
باراک راوید، خبرنگار واشنگتن شبکه ۱۲ اسرائیل، گفت آمریکا «بهوضوح نمیتواند» این شروط را بپذیرد و این موضع ممکن است دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، را به سمت گزینه نظامی بازگرداند؛ گزینهای که او تنها چند روز پیش کنار گذاشته بود. واشنگتن هنوز درباره شروط تازه ایران اظهارنظر رسمی نکرده است. آمریکا پیشتر خواستار دستیابی به توافقی قابل قبول درباره تنگه هرمز، پیش از پایان محاصره، شده بود.
بر اساس توافق موقت امضاشده در ژوئن، زمانبندی لغو تحریمها و برنامه جبران خسارت باید در توافق نهایی مشخص شود و موضوع داراییهای مسدودشده نیز در مذاکرات مورد بررسی قرار گیرد. دوره ۶۰روزه مذاکرات برای توافق نهایی، اندکی بیش از یک هفته دیگر به پایان میرسد، هرچند امکان تمدید آن وجود دارد.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، روز شنبه گفت تهران به توافقی جداگانه با عمان برای مدیریت تنگه، از جمله تعیین مسیر عبور کشتیها، نزدیک شده است. با این حال، او بازگشایی آبراه را به تحقق شروط دیگر وابسته دانست و آمریکا را به نقض توافق موقت متهم کرد. سپاه پاسداران نیز گفت بازگشایی هرمز ارتباطی با مذاکرات ایران و عمان ندارد و تنها در صورت پذیرش شروط تهران از سوی واشنگتن انجام خواهد شد.
عمان، که میانجی مذاکرات است، اعلام کرد گفتوگوها در «فضایی مثبت و سازنده» ادامه دارد و حمله به کشتیها در تنگه را محکوم کرد. امارات متحده عربی روز شنبه گزارش داد یکی از کشتیهایش در این آبراه هدف موشک ایرانی قرار گرفته است. تنگه هرمز پیش از جنگ یک آبراه بینالمللی تلقی میشد، اما عبور کشتیها همچنان در سطح پایینی قرار دارد.
جیدی ونس، معاون رئیسجمهوری آمریکا، به فاکسنیوز گفت ایران به واشنگتن اعلام کرده است که قصدی برای دریافت عوارض عبور از تنگه ندارد. او افزود در توافق موقت، هیچیک از طرفها اجازه دریافت عوارض نخواهند داشت؛ با این حال ایران درباره وضع عوارض پس از پایان توافق، موضع نهایی اعلام نکرده است. شبکه دولتی پرستیوی گزارش داده که کمیتهای در مجلس ایران پیشنویس قانونی برای دریافت هزینه عبور و ممنوعیت تردد کشتیهای آمریکایی، اسرائیلی و دیگر کشتیهای «متخاصم» را بررسی میکند.
ونس گفت دولت ترامپ انتظار دارد جریان انتقال نفت و گاز از خلیج فارس به سطح پیش از جنگ بازگردد. او افزود ایران در آغاز جنگ شمار زیادی مین دریایی کار گذاشته و مذاکرات درباره ایجاد سازوکاری امن برای تردد کشتیها، از جمله مینروبی و تعهد ایران به شلیک نکردن به کشتیهای تجاری، ادامه دارد. ونس همچنین مدعی شد حملات آمریکا برنامه هستهای و توان نظامی متعارف ایران را نابود و قابلیتهای نظامی نامتقارن آن را بهشدت کاهش داده است؛ او گفت واشنگتن اکنون بررسی میکند آیا تهران آماده انجام تغییرات بلندمدت لازم برای بهبود روابط با آمریکا هست یا نه.