والدین ایتای چن: فقط به احزاب متعهد به تحقیق دولتی درباره ۷ اکتبر رأی دهید
والدین ایتای چن، سرباز اسرائیلی که در جریان حمله حماس و گروههای مسلح همپیمانش در ۷ اکتبر ۲۰۲۳ کشته شد و پیکرش به غزه منتقل شده بود، از شهروندان خواستند تنها به احزابی رأی دهند که تشکیل کمیسیون تحقیق دولتی درباره آن حمله را تعهد میکنند. این درخواست روز شنبه، ۸ اوت ۲۰۲۶، در تجمع هفتگی مخالفان دولت در میدان هابیما در تلآویو مطرح شد؛ تجمعی که حدود ۲۰۰ نفر در آن حضور داشتند.
حاجیت چن، مادر ایتای، گفت: «ما اینجا نایستادهایم که ترحم بخواهیم؛ آمدهایم پاسخ بخواهیم.» او از احزاب و نامزدهایی که در انتخابات به دنبال اعتماد مردم هستند پرسید آیا برای تشکیل کمیسیون تحقیق دولتی درباره وقایع ۷ اکتبر اقدام خواهند کرد یا نه و گفت کسانی که به جستوجوی حقیقت متعهد نمیشوند، نباید رأی مردم را بگیرند.
روبی چن، پدر ایتای، ناکامی دولت در تشکیل چنین کمیسیونی، نزدیک به سه سال پس از حمله حماس، را «فرار از جستوجوی حقیقت و پذیرش مسئولیت» دانست. او بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، و دیگر وزیران را متهم کرد که با حمله به مخالفان و ایجاد ترس، میکوشند مانع پرسش درباره عملکرد دولت در «بدترین دورهای شوند که یک دولت در اینجا داشته است». چن همچنین گفت دولت باید واقعیت جدید ایجادشده پس از ۷ اکتبر و فشار روانی خانوادههایی را که در انتظار بازگرداندن پیکر عزیزانشان هستند به رسمیت بشناسد.
منتقدان میگویند نتانیاهو به دنبال تشکیل کمیسیونی با اعضای منصوبشده از سوی دولت است تا خود و کابینهاش را از مسئولیت کشتار ۷ اکتبر مصون نگه دارد. نتانیاهو تاکنون بهطور صریح مسئولیت این حمله را نپذیرفته و نیروهای امنیتی، دولتهای پیشین، دستگاه قضایی و رقبای سیاسی را مقصر دانسته است. در مقابل، مخالفان خواستار تشکیل کمیسیون تحقیق دولتی مستقل شدهاند و احزاب ائتلاف ضدنتانیاهو وعده دادهاند در صورت پیروزی در انتخابات چنین کمیسیونی را تشکیل دهند.
نتانیاهو با این کمیسیون مخالفت کرده است، زیرا اعضای آن را رئیس دیوان عالی انتخاب میکند و او مدعی است رئیس دیوان عالی علیه وی جانبدار است. با این حال، نتانیاهو در سال ۲۰۲۲ خواستار تشکیل کمیسیون تحقیق دولتی درباره عملکرد دولت پیشین شده بود. نظرسنجیها نشان میدهد اکثریت اسرائیلیها از تشکیل این نهاد حمایت میکنند؛ نهادی که سازوکار سنتی تحقیق درباره حوادث بزرگ است و تنها مرجعی محسوب میشود که اختیار احضار شاهدان را دارد.
در تحولی انتخاباتی، شبکه ۱۲ اسرائیل در گزارشی بدون ذکر منبع گفت نفتالی بنت، نخستوزیر پیشین و رهبر حزب «با هم»، و آویگدور لیبرمن، رئیس حزب اسرائیل خانه ما، درباره ائتلاف یا ادغام احتمالی پس از انتخابات گفتوگو میکنند. هدف احتمالی این رایزنیها جلوگیری از نخستوزیر شدن گادی آیزنکوت، رهبر حزب یاشار، است؛ حتی اگر حزب آیزنکوت بیشترین کرسی را در میان احزاب مخالف به دست آورد.
بر اساس این گزارش، بنت و لیبرمن درباره توافق چرخشی برای نخستوزیری یا ادغام دو حزب گفتوگو میکنند تا در مجموع کرسیهای بیشتری از حزب آیزنکوت داشته باشند. در نظرسنجی اخیر سایت زمان اسرائیل، آیزنکوت ۲۳ کرسی، حزب بنت ۱۵ کرسی و حزب لیبرمن ۱۱ کرسی به دست میآوردند؛ در نتیجه، ادغام دو حزب بنت و لیبرمن میتوانست با ۲۶ کرسی اندکی از آیزنکوت پیشی بگیرد. همان نظرسنجی، احزاب یهودی مخالف را صاحب ۵۷ کرسی و ائتلاف نتانیاهو را صاحب ۵۱ کرسی ارزیابی کرد؛ مخالفان بدون حمایت حزب عربمحور راعم به اکثریت نمیرسیدند. انتخابات برای ۲۷ اکتبر برنامهریزی شده است.
رئیسجمهوری اسرائیل الزاماً مأمور تشکیل دولت را به رهبر بزرگترین حزب نمیدهد؛ او پس از شنیدن توصیه رهبران احزاب تازهوارد کنست، این مأموریت را به نمایندهای میسپارد که از نظرش بیشترین توانایی را برای تشکیل ائتلاف دارد. همچنین گیلعاد اردان، قانونگذار پیشین لیکود، گفت اخیراً پیشنهاد حضور در فهرست انتخاباتی حزب نتانیاهو را رد کرده است. اردان و یولی ادلشتاین، نماینده پیشین لیکود، بهتازگی از تشکیل حزبی جدید و هنوز بدون نام خبر دادهاند. آنان خدمت نظامی همگانی در ارتش اسرائیل را محور برنامه خود اعلام کرده و گفتهاند تنها به دولت وحدت گسترده خواهند پیوست. حد نصاب ورود به کنست ۳.۲۵ درصد، معادل چهار کرسی، است؛ یک نظرسنجی شبکه ۱۳ نشان داده حزب جدید ممکن است به این حد نصاب نرسد، در حالی که نظرسنجی دیگری پنج کرسی برای آن پیشبینی کرده است.