تحلیل | مطالبه تحقیق درباره ۷ اکتبر به محور رقابت انتخاباتی اسرائیل تبدیل میشود
والدین ایتای چن، سرباز اسرائیلی کشتهشده در حمله ۷ اکتبر ۲۰۲۳، در تجمعی در تلآویو از شهروندان خواستند تنها به احزابی رأی دهند که تشکیل کمیسیون تحقیق دولتی درباره آن حمله را تعهد میکنند.
به گزارش تایمز اسرائیل، این مطالبه بر پاسخگویی سیاسی و نهادی، نزدیک به سه سال پس از حمله، متمرکز است؛ نه صرفاً بر سوگ خانوادههایی که هنوز درگیر پیامدهای آن هستند.
حاجیت و روبی چن، والدین ایتای، دولت بنیامین نتانیاهو را به پرهیز از پذیرش مسئولیت و تلاش برای منحرف کردن پرسشها متهم کردند.
این اتهام، موضع مخالفان دولت را بازتاب میدهد و نباید بهعنوان واقعیتی اثباتشده تلقی شود.
آنچه در گزارش مستند است، مخالفت نتانیاهو با کمیسیونی است که اعضای آن را رئیس دیوان عالی انتخاب میکند و حمایت گستردهتر مخالفان از یک نهاد تحقیقاتی مستقل است.
اهمیت کمیسیون پیشنهادی در اختیارات آن است.
طبق گزارش تایمز اسرائیل، کمیسیون تحقیق دولتی سازوکار سنتی بررسی حوادث بزرگ در اسرائیل و تنها نهادی است که اختیار احضار شاهدان را دارد.
بنابراین، مناقشه بر سر نوع کمیسیون فقط اختلافی حقوقی یا اداری نیست؛ به این پرسش مربوط میشود که آیا بررسی عملکرد دولت و نهادهای امنیتی باید در چارچوبی مستقل و دارای اختیار اجباری انجام شود یا زیر نظر ساختاری که دولت در شکلگیری آن نقش بیشتری دارد.
از منظر انتخاباتی، خانوادههای قربانیان میکوشند هزینه سیاسی بیعملی درباره تحقیق را افزایش دهند.
گزارش میگوید احزاب ائتلاف ضدنتانیاهو وعده تشکیل چنین کمیسیونی را در صورت پیروزی دادهاند و نظرسنجیها نیز از حمایت اکثریت اسرائیلیها حکایت دارد.
در نتیجه، مسئله پاسخگویی درباره ۷ اکتبر میتواند برای رأیدهندگان، در کنار جنگ و امنیت، به معیار ارزیابی مشروعیت دولت آینده تبدیل شود؛ هرچند گزارش درباره میزان اثرگذاری نهایی این مطالبه بر نتیجه انتخابات قطعیتی ارائه نمیکند.
همزمان، رایزنی احتمالی نفتالی بنت و آویگدور لیبرمن نشان میدهد مخالفان نتانیاهو هنوز بر سر سازوکار رهبری آینده به توافق نرسیدهاند.
شبکه ۱۲، بدون ذکر منبع، از گفتوگو درباره ائتلاف یا ادغام دو حزب با هدف جلوگیری از نخستوزیری گادی آیزنکوت خبر داده است.
در نظرسنجی نقلشده از سایت زمان اسرائیل، مجموع کرسیهای احتمالی بنت و لیبرمن ۲۶ و برآورد کرسیهای آیزنکوت ۲۳ بوده است؛ فاصلهای محدود که شکنندگی هرگونه محاسبه انتخاباتی را نشان میدهد.
با این حال، حتی پیشی گرفتن یک فهرست از حزب دیگر الزاماً به معنای تشکیل دولت نیست.
رئیسجمهوری اسرائیل مأمور تشکیل کابینه را الزاماً به رهبر بزرگترین حزب نمیدهد و پس از مشورت با رهبران احزاب، فردی را برمیگزیند که از نظر او شانس بیشتری برای ساختن ائتلاف دارد.
علاوه بر این، بر اساس نظرسنجی گزارششده، مخالفان یهودی بدون حمایت حزب عربمحور راعم به اکثریت نمیرسند؛ بنابراین ترکیب ائتلافها، نه فقط تعداد کرسیهای هر حزب، تعیینکننده خواهد بود.
تحولات مربوط به حزب جدید گیلعاد اردان و یولی ادلشتاین نیز بر سیال بودن صحنه سیاسی میافزاید.
این حزب خدمت نظامی همگانی را محور برنامه خود اعلام کرده، اما درباره عبور آن از حد نصاب انتخاباتی ۳.۲۵ درصد اختلاف میان نظرسنجیها وجود دارد.
جمعبندی گزارش این است که انتخابات ۲۷ اکتبر در فضایی برگزار خواهد شد که در آن مطالبه تحقیق درباره شکست ۷ اکتبر، رقابت بر سر رهبری مخالفان و مسئله خدمت نظامی همزمان در حال بازآرایی سیاست اسرائیل هستند؛ اما هیچیک از ائتلافهای مطرحشده هنوز قطعی نیستند.