بشار اسد در غیابش به اتهام جنایت جنگی به اعدام محکوم شد
دادگاهی در سوریه بشار اسد، رئیسجمهوری برکنارشده این کشور، را بهدلیل ارتکاب جنایتهای جنگی و جنایت علیه بشریت در دوران جنگ داخلی، در غیابش به اعدام محکوم کرد.
اسد پس از سرنگونی حکومتش در دسامبر ۲۰۲۴، همراه با خانوادهاش از دمشق به مسکو گریخت. این تحول به بیش از پنج دهه حاکمیت خانواده اسد بر سوریه پایان داد. هنوز مشخص نیست دولت جدید سوریه چگونه میتواند استرداد او از روسیه را پیگیری و عملی کند.
در همین پرونده، عاطف نجیب، پسرعموی اسد و رئیس پیشین امنیت سیاسی در استان درعا در جنوب سوریه نیز به اعدام محکوم شد. نجیب هنگام قرائت حکم در جلسه دادگاه، داخل قفس حاضر بود.
درعا بهطور گسترده خاستگاه قیام علیه حکومت اسد دانسته میشود. در مارس ۲۰۱۱، بازداشت و شکنجه ادعایی گروهی از نوجوانان که به نوشتن شعارهای ضدحکومتی روی دیوارها متهم شده بودند، اعتراضها در این شهر را آغاز کرد. سرکوب خشونتآمیز معترضان از سوی نیروهای امنیتی، به گسترش اعتراضها در سراسر سوریه و تبدیل آنها به جنگ داخلی انجامید؛ جنگی که صدها هزار کشته بر جای گذاشت.
نجیب، که از بلندپایهترین مقامهای حکومت پیشین است که تاکنون محاکمه شده، در این پرونده به اتهامهایی از جمله قتل، «کشتن عمدی کودکان زیر ۱۵ سال» و «شکنجه منجر به مرگ» مجرم شناخته شد. دولت موقت سوریه از اوایل سال جاری روند محاکمه مقامها و نیروهای مرتبط با حکومتی را آغاز کرده است که بیش از ۵۰ سال بر کشور حکومت کرد.
این نخستین اقدام قضایی علیه اسد از سوی رهبری جدید سوریه نیست. دسامبر گذشته نیز حکم بازداشت او به اتهام قتل و شکنجه صادر شد. اسد زمانی به روسیه گریخت که نیروهای تحت فرمان احمد الشرع، رئیسجمهوری کنونی سوریه، در یک عملیات سریع ۱۱روزه به قدرت رسیدند و دودمان اسد را سرنگون کردند.
از آن زمان، دولت جدید دهها مقام و عضو پیشین دستگاه امنیتی را بازداشت کرده است؛ با این حال، بیشتر چهرههای ارشد حکومت سابق، از جمله خود اسد، همچنان در روسیه خارج از دسترس مقامهای سوریه هستند. تلاش مخالفان سوری برای پیگیری پرونده اسد در دادگاههای کشورهای غربی در سالهای پایانی حکومت او نیز به صدور هیچ حکم محکومیتی منجر نشده بود.