روسیه تفنگدار سابق آمریکایی را پس از بیش از چهار سال آزاد کرد

روسیه روز سه‌شنبه رابرت گیلمن، تفنگدار سابق نیروی دریایی آمریکا، را پس از بیش از چهار سال حبس آزاد کرد؛ آزادی او به دلایل بشردوستانه و در شرایطی انجام شد که مقام‌های آمریکایی وضعیت جسمی و روانی‌اش را وخیم و تهدیدکننده جان توصیف کرده‌اند.

اریک لِبسون، مدیر ارشد راهبردی گروه «گلوبال ریچ» که برای آزادی گیلمن و دیگر شهروندان آمریکایی بازداشت‌شده در خارج از کشور تلاش می‌کرد، گفت گیلمن در مسیر انتقال به بیمارستان نظامی آمریکا در تگزاس قرار دارد. قرار است او در این مرکز تحت ارزیابی و درمان پزشکی و روانی قرار گیرد. اعضای خانواده‌اش، از جمله مادر او، برای دیدارش به تگزاس رفته‌اند؛ مادر گیلمن پیش‌تر برای ملاقات با او به روسیه سفر کرده بود.

گیلمن، معلم ۳۲ ساله‌ای که از سال ۲۰۲۲ در بازداشت بود، ابتدا به اتهام ضرب‌وشتم یک مأمور پلیس به سه سال و نیم زندان محکوم شد. او پس از ایجاد بی‌نظمی از قطاری پیاده شده بود. گیلمن در ادامه به حمله به بازرس زندان هنگام بازرسی سلول، ضرب‌وشتم یک بازپرس و حمله به یک نگهبان محکوم شد و در اکتبر ۲۰۲۴ حکم او به هشت سال و یک ماه افزایش یافت. سال گذشته نیز پس از محکومیت به حمله به مأموران زندان، مدت حبسش به ۱۰ سال رسید.

وزارت خارجه آمریکا اعلام کرد گیلمن اخیراً به‌عنوان فردی که «به‌طور نادرست بازداشت شده» شناسایی شده بود و آزادی او «بخشی از مبادله زندانیان نبود و هیچ امتیاز دیگری در برابر آن داده نشد». این وزارتخانه آزادی او را گامی مثبت خواند و خواستار آزادی دیگر آمریکایی‌های زندانی در روسیه، از جمله استیون هابارد، شد.

لِبسون گفت گیلمن پیش از خروج از روسیه، در پی بدرفتاری‌های زندان، ۴۷ روز در وضعیت «بهت گسستی» قرار داشت. به گفته او، گیلمن از زندان به یک بیمارستان غیرنظامی منتقل شده بود، با لوله تغذیه نگهداری می‌شد و دست‌هایش به تخت بسته شده بود. لِبسون افزود گزارش‌های بیمارستانی وضعیت او را «وخیم و تهدیدکننده زندگی» توصیف کرده و همین امر دولت آمریکا را به اقدام واداشته است؛ مقام‌های روس نیز در نهایت به‌صورت یک‌جانبه با آزادی بشردوستانه او موافقت کردند.

لِکسی هادسون، خواهر گیلمن، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، و اد مارکی، سناتور ایالت ماساچوست، را در آزادی برادرش مؤثر دانست. او گفت: «هیچ دلیل دیگری برای زنده بودن رابرت امروز وجود ندارد جز اینکه رئیس‌جمهوری ترامپ از پرونده مطلع شد و اقدام کرد.» هادسون همچنین از مارکی به دلیل هدایت تلاش‌های حمایتی در کنگره تشکر کرد.

مارکی نیز روسیه را مسئول وخامت وضعیت جسمی گیلمن دانست و گفت آزادی او مدت‌ها به تأخیر افتاده بود. او افزود: «این تراژدی است که لازم بود رابرت به آستانه مرگ برسد تا پرونده‌اش توجه لازم را برای مذاکره درباره آزادی او جلب کند.» مارکی مدعی شد گیلمن در دوران بازداشت در معرض شکنجه فیزیکی، داروهای اجباری و تحریک‌های مقام‌های روس قرار گرفته و رفتار مقام‌های روسیه دلیل وضعیت شکننده کنونی اوست. گیلمن یکی از دست‌کم هشت آمریکایی بود که پس از چند مبادله پرسر‌وصدای زندانیان میان روسیه و آمریکا همچنان در بازداشت روسیه باقی مانده بودند.