استراتژی جدید ترامپ در قبال ایران: فشار اقتصادی برای پرهیز از جنگ مستقیم
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، با اعلام عملیاتی برای تشدید انزوای اقتصادی ایران، فاز جدیدی از کارزار خود علیه جمهوری اسلامی را آغاز کرده است. به نظر میرسد ترامپ به این نتیجه رسیده که بازگشت به جنگی گسترده، پیروزی تضمینشدهای به همراه ندارد و با توجه به توانایی ایران در آسیبرسانی به همسایگان و محدودیتهای نظامی آمریکا، میتواند وضعیت را پیچیدهتر کند. در همین حال، اکسیوس گزارش داده که آمریکا مسیر دریایی امنی را در جنوب تنگه هرمز ایجاد کرده تا نفتکشها با اسکورت نظامی بتوانند روزانه حدود ۱۰ میلیون بشکه نفت منتقل کنند.
این رویکرد بازگشتی به سیاست «فشار حداکثری» دوره اول ریاستجمهوری ترامپ است. در آن زمان، این سیاست منجر به بحران شدید اقتصادی، کاهش بیسابقه صادرات نفت و تورم بالای ۴۰ درصد در ایران شد. اکنون شرایط برای اجرای این سیاست مساعدتر به نظر میرسد؛ چرا که امارات متحده عربی اعلام کرده تمامی روابط تجاری و مالی خود را با ایران قطع میکند و تنشها با عراق بر سر خلع سلاح شبهنظامیان شیعه نیز مانع از کمکهای پیشین بغداد به تهران شده است.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، این تهدیدها را تلاشی برای انحراف افکار عمومی آمریکا از بحرانهای داخلی این کشور خوانده و آن را سیاستی شکستخورده توصیف کرده است. با این حال، گزارشهای داخلی از جمله در روزنامه شرق، از بحران شدید در بازار مواد غذایی و افزایش ۱۲۸ درصدی قیمتها در ژوئیه ۲۰۲۶ خبر میدهند که امنیت غذایی شهروندان را تهدید میکند.
دکتر راز زیمت، تحلیلگر موسسه مطالعات امنیت ملی (INSS)، معتقد است که تهران همچنان ابزارهایی برای تشدید تنش در اختیار دارد، از جمله حملات به نفتکشها، خرابکاری در بنادر و استفاده از نیروهای نیابتی مانند حوثیها. از دیدگاه حکومت ایران، تسلیم شدن در برابر خواستههای آمریکا بدون تضمینهای امنیتی و اقتصادی، خطرناکتر از تشدید تنش است. با این حال، مشخص نیست که آیا این کارزار اقتصادی به نتیجه مطلوب آمریکا یا اسرائیل، یعنی فروپاشی سیاسی یا خنثیسازی توان هستهای ایران، منجر خواهد شد یا خیر.