ایران توافق دفاعی مکه را «تحولی بزرگ» خواند؛ توافق با عمان بر سر مسیر هرمز
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت خارجه ایران، روز دوشنبه ۱۰ اوت در نشست خبری در تهران، توافق دفاعی امضاشده میان عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان را «تحولی بزرگ» توصیف کرد و از کشورهای منطقه خواست همکاری، اعتماد متقابل و ترتیبات امنیتی خود را بدون اتکا به قدرتهای خارج از منطقه تقویت کنند.
بقائی گفت توافق موسوم به «توافق مکه» نشان میدهد کشورها نمیتوانند برای تأمین امنیت منطقه تنها به ایالات متحده تکیه کنند. او افزود ایران با ترکیه، پاکستان و عربستان سعودی روابطی «قوی و تاریخی» دارد و دلیلی برای نگرانی از این توافق نمیبیند.
این توافق دفاع مشترک روز جمعه در کاخ صفا در مکه امضا شد. محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، رجب طیب اردوغان، رئیسجمهوری ترکیه، و محمد شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان، آن را امضا کردند. بر اساس مفاد اعلامشده، حمله مسلحانه به هر یک از سه کشور، حمله به همه آنها تلقی میشود و طرفها برای تقویت بازدارندگی مشترک و گسترش همکاریهای دفاعی همکاری خواهند کرد.
سخنگوی وزارت خارجه ایران همچنین گفت تهران و مسقط درباره نقشه مسیر عبور در تنگه هرمز به توافق رسیدهاند و اکنون در حال بررسی برخی نکات فنی هستند. او مذاکرات با عمان را «سازنده و مثبت» خواند و گفت هدف آن تعیین مسیر کشتیرانی در این آبراه راهبردی است.
بقائی مسیر جنوبی تنگه هرمز را «غیرقانونی و ناامن» و مغایر با یادداشت تفاهمی دانست که به گفته او ایران و آمریکا در ژوئن گذشته امضا کردهاند. او افزود موضوع مینروبی به ایران و عمان، بهعنوان دو کشور ساحلی تنگه هرمز، مربوط میشود.
او گفت در مرحله کنونی درباره دریافت عوارض از کشتیهای عبوری مذاکره نمیشود، اما سازوکارهایی برای نظارت بر تردد دریایی و ارائه خدمات در این گذرگاه ایجاد خواهد شد و دریافت هزینه در برابر این خدمات را «طبیعی» دانست. کشورهای منطقه و آمریکا با دریافت عوارض از کشتیها در چارچوب هرگونه توافق احتمالی مخالفت کردهاند.
بقائی همچنین گفت تنگه هرمز تا زمانی که سیاست آمریکا و «محاصره دریایی» ادامه داشته باشد، مسیر امنی نخواهد بود و مدعی شد ایران در تمام مدت ادامه آنچه «محاصره دریایی تجاوزکارانه آمریکا» خواند، در وضعیت جنگی قرار دارد. او بار دیگر گفت تهران در حال حاضر با واشنگتن مذاکره نمیکند و تنها از طریق میانجیها با آمریکا پیام ردوبدل میکند.