تحلیل | واشنگتن میان حمایت از اسرائیل و مهار تشدید درگیری با حزبالله
بر اساس گزارش آی۲۴نیوز، یک مقام آمریکایی آشنا با مذاکرات اسرائیل و لبنان گفته است واشنگتن در چند نوبت از اسرائیل خواسته پاسخ نظامی خود به حزبالله را بهگونهای تنظیم کند که امکان راهحل سیاسی و جلوگیری از تشدید درگیری از بین نرود.
این مقام همزمان تأکید کرده است که آمریکا حق اسرائیل برای دفاع از خود را بهصورت علنی بهرسمیت میشناسد.
بنابراین، پیام واشنگتن در این گزارش نه مخالفت با اقدام نظامی، بلکه مخالفت با مسیری است که اقدام نظامی را جایگزین دیپلماسی کند.
زمینه این موضع، حملات اسرائیل به مواضع و زیرساختهای حزبالله در جنوب لبنان پس از انفجار یک خانه بمبگذاریشده است؛ انفجاری که بنا بر گزارش منبع، دو نیروی ذخیره اسرائیلی را کشت و چهار نفر را زخمی کرد.
آی۲۴نیوز میگوید مقامهای سیاسی اسرائیل برای جلوگیری از گسترش درگیری، مانع اجرای پاسخی گستردهتر شدند.
این بخش از گزارش نشان میدهد محدودسازی واکنش، دستکم در سطح تصمیمگیری سیاسی اسرائیل، صرفاً نتیجه فشار خارجی نبوده و با ملاحظات داخلی نیز پیوند داشته است.
اهمیت اظهارات مقام آمریکایی در جملهای خلاصه میشود که آی۲۴نیوز از او نقل کرده است: «نمیتوان با تیراندازی و منفجرکردن راه خود را به سوی یک راهحل باز کرد.» این موضع، نگرانی شناختهشده درباره خطر تبدیل برخوردهای محدود به چرخهای از حملات متقابل را بازتاب میدهد.
بااینحال، منبع گزارش از ارائه جزئیات درباره زمان، سطح و محتوای دقیق این گفتوگوها خودداری کرده است؛ ازاینرو نمیتوان میزان اثرگذاری واقعی واشنگتن بر تصمیمهای اسرائیل را مستقل از این روایت ارزیابی کرد.
همزمان، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا از نزدیکتر شدن اسرائیل و لبنان در گفتوگو درباره اقدامهای لازم برای گسترش مناطق آزمایشی خبر داده است.
آی۲۴نیوز همچنین گزارش میدهد واشنگتن از بیروت خواسته برای خلع سلاح حزبالله در سراسر لبنان اقدامهای مشخصی انجام دهد.
این دو مطالبه، جهتگیری دوگانه سیاست آمریکا را آشکار میکند: محدود کردن پاسخ اسرائیل از یک سو و فشار بر لبنان برای تغییر وضعیت امنیتی از سوی دیگر.
چنین رویکردی میتواند زمینه توافق را فراهم کند، اما در صورتی قابل دوام خواهد بود که بیروت و دیگر طرفها آن را صرفاً بهعنوان حمایت از خواستههای اسرائیل تلقی نکنند.
ارتش اسرائیل نیز اعلام کرده انبارهای تسلیحات، مرکز فرماندهی و دیگر زیرساختهای حزبالله را هدف قرار داده و در ماههای گذشته هزاران مرکز، از مواضع پرتاب و پستهای دیدهبانی تا زیرساختهای زیرزمینی و انبارهای سلاح، شناسایی کرده است.
این ادعا در گزارش بهعنوان موضع ارتش اسرائیل نقل شده و ارزیابی مستقل آن ارائه نشده است.
همین نکته در تحلیل تحولات جنوب لبنان اهمیت دارد، زیرا ادعاهای نظامی طرفهای درگیر، بدون راستیآزمایی مستقل، نمیتواند بهتنهایی مبنای نتیجهگیری درباره تغییر توازن میدانی باشد.
رد گزارش آکسیوس از سوی جیدی ونس، معاون رئیسجمهوری آمریکا، درباره رویارویی با بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، نیز به تصویر کلی اضافه میشود.
ونس گفت گفتوگویش با نتانیاهو «خوب و صریح» بوده، اسرائیل شریکی بزرگ برای آمریکا است، اما دو کشور همیشه در همه موضوعات همنظر نیستند و او باید منافع ایالات متحده را دنبال کند.
بر پایه گزارش آی۲۴نیوز، این اظهارات وجود اختلاف نظر را نفی نمیکند؛ بلکه نشان میدهد واشنگتن میکوشد اختلافهای عملی بر سر سطح عملیات و خطر گسترش جنگ را بدون تبدیل آن به بحران علنی در روابط دو متحد مدیریت کند.
برای ایران، اهمیت این روند در احتمال شکلگیری یک چارچوب جدید برای مهار درگیری در لبنان و تعریف دوباره نقش حزبالله در معادلات امنیتی این کشور است.
گزارش حاضر بهتنهایی نشان نمیدهد چنین چارچوبی به توافق نهایی یا کاهش پایدار تنش منجر خواهد شد.
اما روشن میکند که آمریکا همزمان با حمایت از امنیت اسرائیل، هزینه گسترش جنگ را نیز جدی میداند؛ محدودیتی که میتواند بر محاسبات همه بازیگران منطقه، از جمله تهران، اثر بگذارد، هرچند درباره واکنش آینده آنان نمیتوان بر اساس این گزارش پیشبینی قطعی ارائه کرد.