یهودیان آلمان پس از هشت دهه، درباره خدمت نظامی دوباره بحث میکنند
با نزدیک شدن آلمان به بازگرداندن احتمالی خدمت اجباری، جامعه یهودیان این کشور درباره رابطه خود با ارتش آلمان، بوندسوهر، بحثی تازه را آغاز کرده است؛ بحثی که هشت دهه پس از هولوکاست، همچنان با خاطره جنایتهای نازیها گره خورده است.
در شهر زونتهوفن در حاشیه آلپ باواریا، یک مدرسه سابق برای آموزش نسل آینده نخبگان نازی و پادگانی که در سال ۱۹۳۶ برای نیروهای کوهستانی ورماخت ساخته شد، اکنون بخشی از بوندسوهر است. ستوانی یهودی با نام مستعار «لوی» که در مدرسه دفاع هستهای، زیستی، شیمیایی و پرتوی این نیرو خدمت میکند، میگوید نمیتواند تاریخ این مکان را نادیده بگیرد؛ اما بوندسوهر را ارتش آلمان آزاد و دموکراتیک میداند و تأکید میکند که این نیرو «در سنت ناسیونالسوسیالیسم» قرار ندارد. او از حدود ۳۰۰ سرباز یهودی در ارتش آلمان است.
بوندسوهر در سال ۱۹۵۵، تنها ۱۰ سال پس از پایان جنگ جهانی دوم، تأسیس شد. ورماخت در قتل حدود شش میلیون یهودی نقش اساسی داشت و تقریباً همه ۱۵ هزار افسر بوندسوهر در سالهای نخست پیشتر در ورماخت خدمت کرده بودند؛ حدود ۳۰۰ نفر از آنان نیز عضو وافناساس بودند. یهودیانی که تحت حکومت نازیها آزار دیده بودند و فرزندان آنان، تا زمان لغو خدمت اجباری در سال ۲۰۱۱، از سربازی معاف بودند.
یوزف شوستر، رئیس شورای مرکزی یهودیان آلمان که نماینده حدود نیمی از جمعیت یهودی این کشور، با برآورد ۲۰۰ هزار نفر، است، خواستار بازنگری در این رابطه شده است. او در یادداشتی در نوامبر ۲۰۲۵ نوشت یهودیان آلمان باید از خود بپرسند «امروز، ۸۰ سال پس از حکومت نازیها، کجا ایستادهایم؟» و پاسخ داد که آنان در کنار آلمان دموکراتیک و ارتشی قرار دارند که از این ارزشها دفاع میکند. شوستر افزود جامعه یهودی باید در صورت نیاز «آماده انجام سهم خود» برای کشور باشد.
یکی از نشانههای نزدیکتر شدن جامعه یهودیان به بوندسوهر، تأسیس نهاد روحانیت نظامی یهودی در سال ۲۰۲۱ بود. زسولت بالا نخستین روحانی یهودی در ارتش آلمان طی بیش از ۱۰۰ سال شد. او این سمت را فرصتی برای کمک به ماندن آلمان «در سوی درست تاریخ» میداند. بالا میگوید بیشتر یهودیان آلمان ریشه شوروی سابق دارند و به دلیل سابقه خانوادگی خدمت در ارتش سرخ و پیوندهای عاطفی با جنگ اوکراین، نگاه مثبتتری به خدمت نظامی دارند.
پس از حمله روسیه به اوکراین در فوریه ۲۰۲۲، اولاف شولتس، صدراعظم وقت آلمان، از اصطلاح «نقطه عطف تاریخی» استفاده کرد. دولت آلمان بودجه نظامی را افزایش داد و قصد دارد شمار نیروهای فعال بوندسوهر را از ۱۸۶ هزار نفر به بیش از ۲۶۰ هزار نفر برساند. از سال ۲۰۲۷، همه مردان جوان باید برای ارزیابی پزشکی توانایی خدمت ثبتنام کنند؛ با این حال خدمت نظامی فعلاً داوطلبانه است و تنها در صورت ناکافی بودن شمار داوطلبان ممکن است دوباره اجباری شود.
آنا ژوکووتس، روزنامهنگار یهودی اوکراینیتبار، از بازگشت خدمت اجباری حمایت میکند. او که پیشتر خود را صلحطلب میدانست، میگوید جنگ اوکراین دیدگاهش را «بهطور بنیادین تغییر داده» و اکنون خواهان عادیسازی نگاه به بوندسوهر است. ژوکووتس که در سال ۱۹۹۷ در ماریوپل متولد شده، میگوید روسیه «فقط زبان قدرت را میفهمد» و یک بوندسوهر قدرتمند و دموکراتیک را بهترین محافظ آزادی، کرامت و حقوق بشر میداند. بیمارستانی که او در آن متولد شد، در جریان حمله روسیه در مارس ۲۰۲۲ ویران شد.
با این حال، همه جوانان یهودی چنین دیدگاهی ندارند. دانیل، یکی از اعضای یک سازمان دانشجویی یهودی، میگوید هرگز به بوندسوهر نخواهد پیوست، زیرا به دلیل آزار نیاکانش به دست آلمانیها و تجربه شخصی یهودستیزی، «همذاتپنداری مثبتی» با این کشور ندارد. او پس از پایان مدرسه برای سه سال داوطلبانه در ارتش اسرائیل خدمت کرد و میگوید پس از حمله حماس به جنوب اسرائیل در ۷ اکتبر ۲۰۲۳ و افزایش یهودستیزی در جهان، شمار بیشتری از یهودیان آلمان به خدمت در ارتش اسرائیل روی آوردهاند.
رون دکل، رئیس اتحادیه دانشجویان یهودی آلمان، میگوید جنگ اوکراین نگاه جوانان یهودی به بوندسوهر را تغییر داده و بسیاری پذیرفتهاند که آلمان باید دوباره مسلح شود. اما او تأکید میکند که هر حادثه راستگرایانه در ارتش، نگرانیها را افزایش میدهد. بر اساس آخرین آمار وزارت دفاع آلمان در سال ۲۰۲۴، نزدیک به ۱۰۰ سرباز به دلیل فعالیتهای راستگرایانه اخراج شدند، در ۱۷ مورد ثابت شد که اعضای بوندسوهر سلام هیتلری دادهاند و در مجموع ۲۸۰ پرونده مشکوک به افراطگرایی راستگرا ثبت شد؛ رقمی که ۳۰ درصد بیشتر از سال پیش بود.
دکل همچنین نسبت به احتمال ورود حزب راستگرای «آلترناتیو برای آلمان» به دولت هشدار داده و میپرسد اگر این حزب وزیر دفاع را منصوب کند، یهودیان چگونه میتوانند در ارتش خدمت کنند. او میگوید در صورت بازگشت خدمت اجباری، یهودیان باید امکان انجام خدمت غیرنظامی جایگزین را داشته باشند و نباید هیچ اجباری برای پیوستن آنان به بوندسوهر وجود داشته باشد.
لوی نیز میگوید نگرانی درباره افراطگرایی راستگرا در بوندسوهر واقعی است و حفظ معافیت فرزندان قربانیان نازیها میتواند منطقی باشد. با این حال، او میگوید از ورود به این حرفه پرهیز نکرده است، زیرا قصد دارد روزی فرمانده سربازان دیگر باشد و با حضور خود به کاهش شمار افراطگرایان راستگرا در ارتش کمک کند.