گمانهزنیها درباره گسترش پیمان دفاعی مکه؛ از احتمال پیوستن ایران تا تردیدهای مصر
کمتر از سه هفته پس از امضای «پیمان دفاعی مشترک مکه» توسط عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان، توجهها به سمت گسترش احتمالی این ائتلاف معطوف شده است. این توافق که در ۷ اوت امضا شد، حمله مسلحانه به هر یک از اعضا را به مثابه حمله به همه آنها تلقی میکند. در حالی که بنگلادش برای پیوستن ابراز علاقه کرده و مصر در حال بررسی این موضوع است، گزارشهای متناقضی درباره دعوت از ایران منتشر شده که وزارت خارجه ایران آن را تکذیب کرده است.
محمدعلی ظفر، پژوهشگر دانشگاه آکسفورد، معتقد است که این پیمان میتواند به عنوان ساختاری برای هماهنگی دیپلماتیک و اشتراکگذاری تخصصهای نظامی عمل کند. با این حال، او اشاره میکند که پیوستن کشورهایی مانند بنگلادش ممکن است هند را نگران کند و ورود ایران نیز به دلیل تضادهای استراتژیک، پیچیدگیهای خاص خود را دارد. برخی تحلیلگران ایرانی معتقدند پیوستن به این پیمان با منافع استراتژیک تهران در تضاد است و میتواند ایران را به هدفی آسیبپذیرتر تبدیل کند.
مصر نیز با احتیاط به این موضوع مینگرد. اوفیر وینتر، پژوهشگر موسسه مطالعات امنیت ملی (INSS)، میگوید قاهره در حال بررسی تعهدات نظامی احتمالی این پیمان است. علاوه بر این، معاهده صلح مصر و اسرائیل، قاهره را ملزم میکند که از ورود به تعهداتی که با این معاهده در تضاد باشد، خودداری کند. برای اسرائیل، نگرانی اصلی در این میان، نقش ترکیه و مواضع رجب طیب اردوغان است.
در نهایت، کارشناسان معتقدند که آزمون اصلی این پیمان، توانایی آن در مدیریت منافع متضاد اعضا است. اگرچه دولت ترامپ از افزایش مسئولیتپذیری متحدان منطقهای استقبال کرده، اما هنوز مشخص نیست که آیا این پیمان به یک ائتلاف نظامی منسجم تبدیل خواهد شد یا تنها در حد یک چارچوب دیپلماتیک باقی میماند.