تحلیل | اختلاف بر سر یک وعده انتخاباتی؛ آزمونی برای حزب دموکراتها و جنبش خانوادههای گروگانها

تایمز اسرائیل گزارش میدهد عیناو زانگاوکر، مادر متان زانگاوکر و از چهرههای شناختهشده جنبش آزادی گروگانها، یائیر گولان، رئیس حزب دموکراتها، را متهم کرده است که به وعده چندماهه خود برای اختصاص جایگاهی ارشد در فهرست انتخاباتی حزب عمل نکرده است.
زانگاوکر میگوید بر پایه این وعده از رقابت در انتخابات مقدماتی و بررسی فرصتهای دیگر صرفنظر کرد و بنا بر درخواست حزب، موضوع توافق را نیز محرمانه نگه داشت.
روایت منتشرشده از سوی زانگاوکر روشن است: گولان در فوریه وعده داده بود پس از انتخابات مقدماتی ۲۰ ژوئیه جایگاهی در فهرست حزب به او اختصاص دهد و مقامهای حزبی نیز این وعده را تکرار کرده بودند.
پس از رأیگیری، اما گولان تصمیم گرفت از اختیار خود برای رزرو جایگاه نامزد مورد نظرش استفاده نکند.
در نتیجه، زانگاوکر در فهرست قرار نگرفت.
گولان ضمن ابراز تأسف و عذرخواهی از ناامیدی زانگاوکر، ادعای نقض توافق را مستقیماً تأیید نکرد.
او گفت تصمیمش با احترام به رأی اعضای حزب و اعتماد به فهرست منتخب آنان گرفته شده است.
همچنین مدعی شد برای زانگاوکر نقشی معنادار در حزب، چه در دوره مبارزات انتخاباتی و چه پس از آن، پیشنهاد کرده است؛ اما جزئیات این نقش را توضیح نداد.
بنابراین، بر اساس گزارش موجود، اصل اختلاف همچنان حلنشده باقی است: زانگاوکر از تعهدی مشخص درباره جایگاه انتخاباتی سخن میگوید و گولان از تصمیمی سیاسی و پیشنهادی کلیتر برای ادامه همکاری.
اهمیت این مناقشه در آن است که زانگاوکر یک چهره معمولی در فهرستهای حزبی نیست.
او پس از ربودهشدن پسرش در حمله ۷ اکتبر ۲۰۲۳، به یکی از صداهای اصلی اعتراض خانوادههای گروگانها تبدیل شد.
به همین دلیل، کنار گذاشتهشدن او میتواند در افکار عمومی نه فقط بهعنوان یک اختلاف سازمانی، بلکه بهعنوان نشانهای از فاصله میان جنبش اعتراضی و سازوکار حرفهای احزاب تفسیر شود.
این برداشت، البته، یک استنباط سیاسی است و گزارش بهتنهایی نشان نمیدهد که حزب با چنین هدفی تصمیم گرفته است.
از سوی دیگر، دفاع گولان بر مشروعیت انتخابات مقدماتی تکیه دارد.
حزب اعلام کرده حدود ۹۷ هزار نفر در رأیگیری شرکت کردهاند و گولان تصمیم خود را احترام به رأی اعضا دانسته است.
اما این استدلال زمانی قانعکننده خواهد بود که با توضیح دقیق درباره وعده پیشین، حدود اختیار رئیس حزب و دلیل تغییر تصمیم همراه شود.
در غیر این صورت، استناد به رأی اعضا ممکن است مسئله اصلی، یعنی اعتماد زانگاوکر به یک تعهد مشخص، را به حاشیه ببرد.
واکنش راویو دروکر، خبرنگار سیاسی شبکه ۱۳، نیز نشان میدهد که اختلاف بر سر تعبیر واژهها نیست.
او پاسخ گولان را «ترفند لفظی» خوانده و گفته است رئیس حزب طوری سخن گفته که گویی ابتدا قصد رزرو جایگاه را داشته و بعد منصرف شده، در حالی که به ادعای دروکر، وعده از ابتدا اختصاص جایگاه بوده است.
این داوری متعلق به خبرنگار است و نه واقعیتی مستقل که در گزارش اثبات شده باشد؛ با این حال، بیانگر آسیبی است که ابهام در تعهدات سیاسی میتواند به اعتبار یک حزب وارد کند.
برای زانگاوکر، این ناکامی پایان فعالیت عمومی نیست.
او گفته است در کنست آینده حضور نخواهد داشت، اما به مبارزه برای اصلاح آنچه در کشور نادرست میداند ادامه میدهد.
از منظر سیاسی، این وضعیت میتواند به حزب اجازه دهد از مشارکت مستقیم او صرفنظر کند، اما نمیتواند بهسادگی نفوذ اجتماعی و نمادین او را حذف کند.
پیامد نهایی اختلاف به نحوه مدیریت آن بستگی دارد: توضیح شفاف و پذیرش مسئولیت میتواند دامنه بحران را محدود کند، اما تداوم ابهام احتمالاً بحث گستردهتری درباره اعتماد، وعدههای انتخاباتی و جایگاه خانوادههای گروگانها در سیاست اسرائیل ایجاد خواهد کرد.

