لیبی برای تولید روزانه دو میلیون بشکه نفت به ۳۶ میلیارد دلار نیاز دارد
شرکت ملی نفت لیبی اعلام کرده است برای افزایش تولید نفت خام به روزانه دو میلیون بشکه تا آغاز سال ۲۰۳۱، به حدود ۳۶ میلیارد دلار سرمایهگذاری نیاز دارد. این نهاد همچنین هدف میانمدت خود را تولید بیش از ۱.۵ میلیون بشکه در روز تا میانه سال ۲۰۲۷ تعیین کرده است.
مسعود سلیمان، رئیس هیئتمدیره شرکت ملی نفت لیبی، به بلومبرگ گفت از مجموع سرمایه مورد نیاز، ۲۰ میلیارد دلار قرار است از سوی این شرکت و ۱۶ میلیارد دلار از طریق شرکای خارجی تأمین شود. به گفته او، شرکت ملی نفت ماهانه حدود ۳۰۰ میلیون دلار برای هزینههای عملیاتی نیاز دارد و در بودجه یکپارچه توسعهای، بیش از ۱۳ میلیارد دینار لیبی، معادل حدود دو میلیارد دلار، برای هزینههای جاری آن اختصاص یافته است.
سلیمان گفت این شرکت در سال ۲۰۲۵ هیچ تخصیصی دریافت نکرد و تأخیر در تأمین مالی، مشکلات و نگرانیهایی برای شرکت و شرکای آن ایجاد کرد. با این حال، او افزود این مرحله اکنون پشت سر گذاشته شده و تأمین منظم منابع به شرکت اجازه داده است تولید را در سطح کنونی، یعنی حدود ۱.۴ میلیون بشکه در روز، حفظ کند. بدهیهای پیشین نیز زمانبندی مجدد شدهاند و مبلغ پرداختی مربوط به سالهای ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ حدود ۲۵ میلیارد دینار لیبی، معادل نزدیک به چهار میلیارد دلار، برآورد میشود.
در گام نخست، شرکت ملی نفت لیبی برای تأمین مالی طرحهایی که هدف آن افزایش تولید به بیش از ۱.۵ میلیون بشکه در روز تا میانه ۲۰۲۷ است، با بانک خارجی لیبی برای دریافت وامی یک میلیارد دلاری توافق کرده است. بر اساس این توافق، پس از تحقق این سطح تولید، یک میلیارد دلار دیگر نیز در اختیار طرحها قرار خواهد گرفت.
احمد المسلاتی، کارشناس انرژی، به الجزیره گفت عبور از مرز ۱.۵ میلیون بشکه در روز هدفی دستیافتنی است. تولید نفت خام لیبی در ژوئن ۲۰۲۶ حدود ۱.۴۳۹ میلیون بشکه در روز بود و مجموع تولید نفت خام و میعانات به نزدیک ۱.۴۸۸ میلیون بشکه رسید. به گفته او، در مرحله نخست میتوان با افزایش بهرهوری میدانهای فعال، تعمیر چاهها، بازگرداندن چاههای متوقف، حفاری توسعهای و اتصال چاههای جدید، تولید را بالا برد؛ بدون آنکه اتکا به کشف میدانهای تازه ضروری باشد.
المسلاتی افزود دستیابی به دو میلیون بشکه در روز به گذار از احیای تولید و بهینهسازی داراییهای موجود به یک برنامه گسترده سرمایهگذاری در میدانها و زیرساختها نیاز دارد. او توسعه میدانهای تولیدکننده، بازسازی چاههای متوقف در پروژههای شرکت الواحه و میدانهای جالو و الظهره، توسعه میدان المبروک و اجرای طرحهای تعمیر، حفاری و افزایش بهرهوری در میدانهای الشراره، الفیل، السریر، مسله، النافوره و ابوالطفل را از اولویتها دانست.
عبدالکریم الجدیدی، تحلیلگر اقتصادی، نیز به الجزیره گفت افزایش تولید به ۱.۵ میلیون بشکه در روز طی ۱۸ تا ۲۴ ماه «هدف بلندپروازانه اما قابل تحقق» است؛ مشروط به آنکه دستکم سه میلیارد دلار منابع فوری برای تعمیر میدانها و زیرساختها تأمین شود و امنیت در مناطق عملیاتی تضمین شود. او دستیابی به دو میلیون بشکه را هدفی راهبردی در میانمدت دانست که به سه تا پنج سال زمان، بازگشت شرکتهای بزرگ بینالمللی و قراردادهای روشن نیاز دارد.
به گفته الجدیدی، مشکل اصلی لیبی کمبود منابع نفتی نیست، بلکه تأخیر در تأمین نقدینگی دلاری و فرسودگی زیرساختها پس از سالها کمتوجهی است. او «مدیریت درآمدها و حکمرانی» را مهمترین چالش دانست و گفت نبود بودجه شفاف و برنامه هزینهکرد اعلامشده، اعتماد سرمایهگذاران خارجی و نهادهای مالی بینالمللی را تضعیف میکند. فرسودگی خطوط لوله، بنادر، نیروگاهها، ایستگاههای پمپاژ، تأسیسات فرآوری و انبارش نیز میتواند موجب نشت، خرابی و اختلال در صادرات شود.
المسلاتی گفت ۳۶ میلیارد دلار، در صورت تأمین منظم و اختصاص به پروژههای اولویتدار، میتواند مبنای مالی مناسبی برای رسیدن به تولید دو میلیون بشکه باشد. او بازگشت شرکتهای بینالمللی پس از دور تازه اکتشافات را عاملی برای افزایش ذخایر و ظرفیت تولید در میانمدت و بلندمدت دانست؛ اما تأکید کرد نوسازی خطوط انتقال نفت، تأسیسات پمپاژ و فرآوری، انبارها و ظرفیت بنادر نیز ضروری است. سرعت قراردادها، ورود تجهیزات و ثبات امنیتی در اطراف میدانها، خطوط انتقال و بنادر از عوامل تعیینکننده اجرای این برنامه خواهد بود.
افزایش تولید لزوماً به همان نسبت درآمد عمومی را بالا نمیبرد. قیمت جهانی نفت، حجم صادرات، هزینههای عملیاتی و سرمایهگذاری و نحوه مدیریت درآمدها بر نتیجه نهایی اثر میگذارند. الجدیدی برآورد کرد افزایش تولید به میزان ۵۰۰ هزار بشکه در روز با قیمت ۸۰ دلار برای هر بشکه، میتواند سالانه حدود ۱۴.۶ میلیارد دلار درآمد اضافی ایجاد کند؛ اما بخشی از این منابع ممکن است برای پرداخت تعهدات شرکت ملی نفت به پیمانکاران و شرکتهای خدماتی هزینه شود و هزینههای عملیاتی نیز افزایش یابد.
او گفت اثر مالی مثبت افزایش تولید ممکن است شش تا ۹ ماه پس از تثبیت تولید نمایان شود، اما تنها در صورتی برای شهروندان محسوس خواهد بود که درآمدهای جدید از نظر قانونی به ردیفهای مشخص بودجه متصل شود، تورم مهار شود، پروژههای زودبازده اجرا شوند و قراردادها، درآمدها و انتقالات مالی به شکل شفاف منتشر شود. به باور او، هدف نهایی دو میلیون بشکه در روز تنها با تبدیل سرمایه اعلامشده به پروژههای واقعی، نوسازی زیرساختها، ثبات تولید و صادرات و جدا نگه داشتن مدیریت بخش نفت از کشمکشهای سیاسی امکانپذیر است.